12 فیلم برتر درباره نازی ها در تاریخ سینما

با ظهور مکتب نازی، تاریک ترین حوادث ممکن دیده شدند. از کشوری که در سلطه کامل شیطان قرار گرفت تا مردمی که به نام خالص کردن نژاد سلاخی شدند، پس شکی وجود ندارد که خود شیطان به زمین آمده بود. اگرچه شکی وجود ندارد که تخیل انسان بتواند گوشه ای از این اتفاقات را تصور کند، اما برخی از فیلمسازان تلاش کرده اند این دوره ها را به فیلم بدل کنند. اگرچه برخی  از آن ها در خلق چنین فیلم های تاریخی موفق بودند، دیگران چندان موفق نشدند. با این حال، این فیلم ها توانستند دوره ی نازی را به زیبایی نشان دهند. این فیلم ها جنگ، مرگ، هجران و غم را نشان می دهند. اگرچه مسلما برخی  از این فیلم ها از نظر سینمایی موفق ترند اما این فهرست براساس معرفی مضامین نازی طبقه بندی شده نه تمثیل های سینمایی. بنابراین با پروشات باشید تا با این 12 فیلم آشنا شوید.


12. محاکمه در نورنبرگ – Judgment at Nuremberg – 1961

فیلمی به کارگردانی “استنلی کریمر” (Stanley Kramer) درباره محاکمه سال 1947، یکی از 12 محاکمه نظامی ایالات متحده در زمان محاکمه های نورنبرگ. کارگردانی بی نظیر “کریمر” در کنار بازیگران اصلی باعث درخشش این اثر شد. در این اثر باورهای فلسفی و انسانی کارگردان و فضای استبدادی محاکمه به تصویر کشیده شده است. موضوع فیلم و اجرای بازیگران با تحسین منتقدین مواجه شد و به همین دلیل فیلم جوایز مختلفی را دریافت کرد، از جمه 2 جایزه اسکار، 2 گلدن گلوب و معرفی اثر به عنوان “دهمین فیلم برتر در ژانر درام محاکمه ای”.


11. مفیستو – Mephisto – 1981

اولین فیلم مجارستانی که جایزه بهترین فیلم غیرانگلیسی زبان اسکار را دریافت کرد، این فیلم یک بازیگر آلمانی را نشان می دهد که در زمان به اوج رسیدن قدرت نازی ها در دوران پیش از جنگ جهانی دوم در آلمان، در یک نمایش فاوستی مورد توجه قرار گرفته است. با گریختن یا تسلیم شدن همراهان این شخصیت، او به این نتیجه می رسد که شاید بهتر باشد در این زمان با نازی ها همکاری کند و در مقابل آنان ظاهر شود. در این اثر، نوآوری ها و موفقیت های بسیاری دیده می شود. “ایشتوان سابو” (István Szabó) کارگردانی این اثر را برعهده داشته و از طریق نشان دادن ظلم حکومت نازی، تاثیر آن بر روان انسان را نشان می دهد. فیلمنامه نویسی “پتر دوبای”، “کلاوس مان” و “ایشتوان سابو” در کنار فیلمبرداری “لایوش کولتای” موسیقی متن “زدنکو تاماسای”، باعث شده تا این اثر به یک اثر به یادماندنی تبدیل شود.


10. زندگی زیباست – Life Is Beautiful – 1997

نگاهی به کمپ های مرگ نازی و یک فیلم کمدی درام ایتالیایی درباره زندگی یک آزادی خواه یهودی و پسرش که توسط نازی ها دستگیر شده اند و پدر می خواهد از پسرش در مقابل خطرات کمپ و نازی ها محافظت کند. این فیلم به کارگردانی “روبرتو بنینی” (Roberto Benigni) به مضامین اراده، تخیل و معصومیت پرداخته و یکی از دشوارترین دوره های تاریخ انسانیت را نشان می دهد. خود کارگردان نقش “گاییدو اورفیس” آزادی خواه را ایفا می کند و از عناصر طنز هم استفاده می نماید.

روایت داستان علاوه بر “بنینی”، توسط “وینچنزو چرامی” هم نوشته شده که اقتباسی از “در پایان هیتلر را شکست می دهم” از “روبینو رومئو” می باشد. موسیقی متن “نیکولا پیووانی” با عناصر طنز و صحنه های دردناک فیلم به خوبی همراه است. فیلم برداری “تونینو دلی کلی” هم توانسته ازدحام و ترس کمپ های مرگ را با دقت و زیبایی نشان دهد.


9. دیکتاتور بزرگ – The Great Dictator – 1940

یکی از فیلم های مهم چارلی چاپلین که گذر او از فیلم های صامت به فیلم های ناطق محسوب می شد، این اثر کنایی و هجوی در ژانر نازی است. این اثر در دوره ای ساخته شد که فیلم های هولوکاستی در اوج بودند و به همین دلیل به خاطر نگاه طنزآلود به این موضوع مورد انتقاد شدید قرار گرفت. با این حال این اثر محصول سال 1940 توانست با تمثیل و کنایه درباره این رژیم پیچیده و فضای غیرانسانی آن انتقاد کند. فیلم با نشان دادن یک آرایشگر یهودی در گتو و آدنلاید هینکل، دیکتاتور تومانیا، در حقیقت آلمان و آدولف هیتلر را به نمایش گذاشت و البته “چاپلین” برای این کار از عناصر طنز استفاده کرد. این اثر که از لحاظ تجاری و هنری یک موفقیت محسوب می شود، یکی از مهم ترین آثار کنایی جهان محسوب شده و توسط کتابخانه کنگره جز فیلم های ملی آمریکا انتخاب شده است.


8. خداحافظ بچه‌ها – Au revoir les enfants – 1987

یک فیلم زندگی نامه ای درباره دو دانش آموز که در مدرسه تحت اشغال نازی در فرانسه با هم دوست شده اند و مشخص می شود که یکی از آن ها یهودی است و از دست سربازان نازی مخفی می شود. این فیلم به نویسندگی و کارگردانی “لویی مال” (Louis Malle) حقایق تلخ و مرگ معصومانی را نشان می دهد که در این رژیم سیاسی سرکوب شدند. “گاسپارد مانه” در نقش “جولین کوئنتین” و “رافائل فجو” در نقش “ژان کیپل استاین”، توانستند معصومیت و دوستی کودکانه در زمان جنگ را نشان دهند.

فیلمبرداری “رناتو برتا” توانسته به خوبی فضای غم آلود و استبدادی این مدرسه تحت تسلط نازی را نشان دهد. مضمون کودکی و معصومیت باعث موفقیت هنری و تجاری این اثر شد. فیلمنامه این اثر توسط گالیمارد منتشر شد و فیلم هم با دریافت 7 جایزه سزار به عنوان یکی از مهم ترین فیلم های نازی شناخته می شود.


7. سقوط  – Downfall – 2004

فیلمی با بازی “برونو گانتس” در نقش “هیتلر”، براساس خاطرات “تراودل یونگه”، با بازی “الکساندرا ماریا لارا”، آخرین منشی “آدولف هیتلر”، که آخرین روزهای حیات او در ساختمانی در برلین در پایان جنگ جهانی دوم، را فاش می کند. این فیلم به کارگردانی “الیور هیرشبیگل” (Oliver Hirschbiegel) از رمان “داخل خانه هیتلر” (1945) از “یوآخیم فست” و “تا آخرین ساعت” (1947) از یونگه و ملیسا مولر، اقتباس شده است. این فیلم از نگاه “یونگه” ساخته شده که با شرم و عذاب وجدان از احساس تحسین خویش نسبت به “هیتلر” در جوانی سخن می گوید. فیلمنامه اثر توسط “برند آیشینگر” نوشته شده و بیشتر بر شخصیت ها تکیه می کند تا داستان. البته این مسئله عواقبی هم داشته و برخی از منتقدین و روزنامه نگاران این فیلم را به این دلیل مورد انتقاد قرار می دهند که جنبه های انسانی “هیتلر” را نشان داده است.

بار اصلی فیلم بر دوش “برونو گانتس” است که با تحقیق درباره سبک زندگی، سخنرانی و زبان بدن “هیتلر”، توانست اجرای بی نقصی داشته باشد. این جنبه جدید از این رهبر استبدادی باعث تحسین محققین، زندگی نامه نویسان و منتقدین، شده است.


6. کشتی – Das Boot – 1981

یک فیلم جنگی آلمانی به نویسندگی و کارگردانی “ولفگانگ پترسن” (Wolfgang Petersen) درباره حوادث جنگ جهانی دوم از نگاه کشتی یو 96 و خدمه آن. “پترسن” توانسته ترس، خشم، اندوه و قدرت را در این اثر به تصویر بکشد و آن را از دید ترس از زمان نشان دهد. همچنین استفاده از تکنولوژی باعث شده که این فیلم در نمایش جنگ، خرابی و فروپاشی، موفق عمل کند. استفاده از پس زمینه جنگ باعث شده که کارگردان بتواند واقعیت ترسناک جنگ را نشان دهد و همچنین با کمک داستان تخیلی تاثیر احساسی مورد نیاز را ایجاد نماید.

اگرچه این فیلم در گیشه موفق نبود اما با تحسین منتقدین مواجه شد و در شش قسمت جایزه اسکار نامزد شد، یک جایزه بفتا و یک جایزه انجمن کارگردانان آمریکا را به دست آورد. این اثر از “پترسن”، با گذشت زمان به عنوان یکی از بهترین آثار جنگ جهانی دوم انتخاب شد.


5. کازابلانکا – Casablanca – 1942

یکی از بزرگ ترین فیلم های تاریخ سینمای جهان که در طی جنگ جهانی دوم ساخته شده و یک مهاجر آمریکایی به نام “ریک بلین”، با بازی “هامفری بوگارت” را نشان می دهد که باید میان عشق خود به یک زن و کمک به او و همسرش، یک رهبر مقاومت از چک، برای فرار از شهر کازابلانکا و ادامه مبارزاتش علیه نازی، یکی را انتخاب کند. این اثر نمایانگر الهام بخشی و رستگاری است. “مایکل کورتیز” (Michael Curtiz)، مفاهیم اجتماعی را به این اثر افزوده و طبقه اجتماعی، نژاد، قربانی شدن و بسیاری از موادر دیگر را تحلیل می کند. تیم فیلمنامه نویسی این فیلم عبارت اند از “جولیوس جی. اپستاین”، “فیلیپ جی. اپستاین” و “هاوارد ئی کخ”، که با الهام از نمایش ‌نامه‌ای از “مورای بورنت” و “جان آلیسون” به نام “همه به کافه ریک می‌آیند” نوشته شد. فیلمبرداری موفق “آرتور ادسون” و موسیقی متن “ماکس اشتاینر” هم جز دلایل دیگر درخشش این فیلم هستند.

“کازابلانکا” با وجود دریافت سه جایزه اسکار و استفاده از بازیگران مطرح توانست تعریف جدیدی از هنر ارائه دهد و به عنوان یکی از فیلم های مطرح سینمای جهان معرفی شده است.


4. ارتش سایه ها – Army of Shadows – 1969

فیلمی به کارگردانی “ژان پیر ملویل” (Jean-Pierre Melville) درباره زندگی اعضای گروه مقاومت در فرانسه اشغال شده توسط نازی ها. این فیلم مستند گونه داستان زندگی سه تن از این اعضا را نشان می دهد و می توان آن را یک تریلر، یک داستان جاسوسی و یک فیلم قهرمانی نامید. اگرچه شخصیت ها به عنوان قهرمان نمایش داده می شوند اما فیلم به مقاومت نگاه رمانتیکی دارد و با آن همدردی نمی کند. اگرچه نمایش فرانسه اشغال شده ممکن است در صحنه هایی آزاردهنده باشد، اما فیلم در نمایش ظلم های رژیم نازی موفق عمل می کند.

این اثر موفق با انتقادهایی هم مواجه شد. به طوریکه متتقدان فرانسوی فیلم را طرفدار ژنرال دو گل معرفی کردند و در نتیجه فیلم در گیشه شکست خورد و نتوانست در سطح جهانی اکران شود. با این حال در سال های 1990 مجله سینمایی Cahiers du cinema درباره آن مقاله ای منتشر کرد که باعث شد فیلم احیا شده و در سال 2006 مجددا اکران شود. این احیا به فیلم جایگاه ویژه ای بخشید و باعث شد به عنوان یکی از برترین آثار سینمایی معرفی شود.


3. پیانیست – The Pianist – 2002

شاید یک اثر جادویی بتواند گرمای اثربخش موسیقی را در کنار سیاهی های وحشتناک نازی نشان دهد. و “رومن پولانسکی” (Roman Polanski) همان جادوگر است. یک درام زندگینامه ای درباره یک موسیقی دان یهودی لهستانی به نام “ولادیسلاو اشپیلمان”، با بازی “آدرین برودی”، و تلاش های او برای زنده ماندن در میان خرابی های ورشو در جنگ جهانی دوم. این فیلم که براساس خاطرات یک پیانیست است هنر را در برابر جنگ نشان می دهد و این واقعیت را بیش از پیش نمایان می کند. “رونالد هاروود” نویسنده آن را اقتباس کرده و یک فیلمنامه زیبا پدید آورده است. بار اصلی داستان بر دوش شخصیت “اشپیلمان” و توانایی هنری اوست که با حوادث تراژیک آلمان گره خورده است.

موسیقی متن “وویچخ کیلار” در کنار کارگردانی و نویسندگی این اثر، و فیلم برداری “پاوئو ادلمن”، ترس بشریت از این شرایط را به خوبی نشان می دهد. این فیلم جوایز بسیاری را دریافت کرده است، از جمله دریافت جایزه نخل طلای فستیوال کن، 3 جایزه اسکار بهترین بهترین بازیگر نقش اول مرد، بهترین کارگردان و بهترین فیلمنامه، دو جایزه بفتای بهترین فیلم و بهترین کارگردانی، و 7 جایزه سزار از جمله، جایزه بهترین فیلم، بهترین کارگردانی، بهترین بازیگر و غیره.


2. شوآ – Shoah – 1985

یک مستند فرانسوی به کارگردانی “کلود لنزمن” (Claude Lanzmann) و مصاحبه های او با نجات یافتگان، شاهدین و مجرمان هولوکاست آلمان در قسمت های مختلف لهستان، از جمله کمپ های مرگ. یکی از مشخصه های این مستند نازی ایجاد یک فضای صمیمی میان اثر “لنزمن” و بیننده است که از روش مصاحبه او ایجاد می شود. این مستند محصول سال 1985 وحشتی که بازماندگان هولوکاست با آن مواجه شدند و زندگی آنان پس از جنگ را نشان می دهد.

تیم فیلم برداری، متشکل از “دومینیک چاپیوس”، “جیمی گلاسبرگ”، “فیل گریز” و “ویلیام لوبچانسکی”، با زوم کردن بر روی مصاحبه شونده  و نه مصاحبه کننده و احساسات و عواطف آن ها کار بزرگی را انجام می دهند. مهارت های تحقیقاتی خود “لنزمن” هم این اثر را به یک اثر به یادماندنی بدل نمود. او نه تنها بازماندگان بلکه مردانی را که مسئول شرایط آن ها بودند را به تصویر کشید. این مستند آنقدر مورد تحسین قرار گرفت که حتی برخی آن را بهترین مستند درباره تاریخ معاصر می دانند. منتقدانی نظیر “ریچارد برودی”، “فرانسیس میتراند” و “راجر ابرت”، آن را یک شاهکار می دانند.


1. فهرست شیندلر – Schindler’s List – 1993

رژیم نازی یکی از دشوارترین، سیاه ترین و ظالمانه ترین دوران تاریخ انسان را رقم زد. اما این زمان تنها به مبارزات سیاسی محدود نمی شود بلکه مقاومت هایی ترسناکی را پدید آورد که در این اثر از “استیون اسپیلبرگ” (Steven Spielberg) به خوبی نشان داده شد. لیام نیسون نقش “اسکار شیندلر” را ایفا می کند که با استخدام کارگردان یهودی در طی جنگ جهانی دوم آن ها را از کمپ های هولوکاست نجات می دهد. اجرای “لیام نیسون” در نقش اسکار، بازی رالف فاینز در نقش افسر نازی آمون گات و بازی بن کینگزلی در نقش حسابدار یهودی “شیندلر” یعنی “ایتساک استرن”، باعث زیباتر شدن این اثر است.

فیلم که اقتباسی از رمان “توماس کنالی” به نام کشتی شیندلر (Schindler’s Ark – 1982) محسوب می شود حاصل همکاری زیبای کارگردان و “استیون زایلیان” فیلمنامه نویس این اثر است. روایت داستان در کنار نمایش فروپاشی بشریت انسانیت شیندلر را نشان می دهد که از یک تاجر به یک قهرمان بدل می شود. فیلم برداری “یانوش کامینسکی” در کنار فیلمنامه توانسته نگاه کارگردان را به خوبی نشان دهد. کل فیلم سیاه و سفید است و حوادث تاریخی هم به درستی نقل شده اند. موسیقی متن “جان ویلیامز” هم توانسته زیبایی این اثر را چند برابر کند.


امیدواریم از مطالعه ی این مقاله لذت برده باشید، منتظر شنیدن نظراتتان هستیم!

دیدگاه‌ها

بستن فرم