اسپرم Motility یا حرکت اسپرم چیست؟

خلاصه کوتاه: Motility به معنای توانایی یکمایع برای حرکت است. به همین دلیل اسپرم Motility به معنای حرکت و شنای یک اسپرم می باشد. اسپرم Motility ضعیف به این معناست که اسپرم به درستی حرکت نکرده و ممکن است دلیل ناباروری مرد باشد. حرکت ضعیف اسپرم همچنین آستنواسپرمی هم نام دارد.

چرا اسپرم شنا می کند؟

اسپرم ها سلول های محرک هستند، به این معنا که می توانند حرکت کنند. این توانایی آن ها برای بارداری مفید است. در زمان رابطه جنسی معمولا منی مرد در نزدیکی دهانه رحم، در انتهای مجرای واژن، ریخته می شود. برای بارداری مایع منی باید در این ناحیه قرار داشته باشد، اما مایع منی در نهایت راه خود را به انتهای مجرای واژن و دهانه رحم باز می کند.

منی می تواند بدون انزال و از طریق مایع پیش آبراه نیز به مجرای واژن برسد. این مایع پیش آبراه حاوی مقادیر کم منی است که در حین نعوظ مرد خارج می شود. (به همین دلیل است که جلوگیری منقطع نمی تواند همیشه مانع بارداری باشد.)

اسپرم به گونه ای حرکت میکند که در نهایت به تخمک خارج شده دست پیدا کند. از سوی دیگر تخمک هم توسط شاخک های ریز از تخمدان به لوله فالوپ می رسد اما خودش شنا نمی کند. بنابراین حرکت تخمک به سمت لوله فالوپ از طریق این شاخک هاست نه شنای تخمک.

در حالی که اسپرم خودش شنا می کند و باید از دهانه رحم به سمت رحم و سرانجام لوله فالوپ حرکت کند. اینجاست که اسپرم به تخمک می رسد. تحقیقات نشان داده که اسپرم پس از گذشت 2 تا 10 دقیقه به لوله فالوپ می رسد. در اینجا اسپرم تخمک را بارور می کند و هنوز به حرکت نیاز دارد.

بخوانید: همه چیز درباره ناباروری در زنان و روش های درمان آن

اسپرم موتیلیتی و سلامت منی

موتیلیتی به معنای اندازه گیری میزان سلامت اسپرم (و منی) است. عوامل دیگر در بررسی منی عبارت اند از:

  • حجم منی (در یک هزارم لیتر یا میزان انزال)
  • تعداد کلی اسپرم (33 تا 46 میلیون اسپرم به طور متوسط)
  • غلظت اسپرم (تعداد اسپرم در یک میلی لیتر از انزال)
  • حیات (درصد اسپرم زنده)
  • ریخت شناسی اسپرم (شکل اسپرم)
  • زمان مایع شدن منی (مایع منی در حین خروج غلیظ است و در عرض 20 تا 30 دقیقه مایع می شود)
  • pH منی (منی بیش از حد اسیدی می تواند اسپرم را از بین ببرد)
  • گلبول سفید خون (تعداد زیاد آن می تواند نشان دهنده عفونت باشد)

با در نظر گرفتن سلامت منی در صورتی که مشکل از موتیلیتی باشد، نسبت به مشکلات دیگر احتمال بارداری ناخواسته بیشتر می باشد.

اندازه گیری موتیلیتی در بررسی منی

با بررسی منی به روش های زیر می توان موتیلیتی را تخمین زد:

درصد حرکت: درصد حرکت تمام اسپرم در یک بار انزال

درصد غلظت حرکت: میزان درصد حرکت اسپرم در اندازه گیری منی معمولا به صورت میلیون ها اسپرم در میلی لیتر اندازه گیری می شود.

تعداد کلی حرکت اسپرم (TMSC): تعداد اسپرم های شناور در یک بار انزال. این تعداد به میزان باروری مرد بستگی دارد.

متوسط سرعت اسپرم (VAP): سرعت حرکت اسپرم در واحد میکرون در ثانیه (μm/s).

بخوانید: نکات و مراقبت های بارداری پس از IVF (لقاح آزمایشگاهی)

حرکت پیش رونده، غیر پیش رونده و کلی

نه تنها تعداد اسپرم های محرک بلکه نحوه حرکت آن ها نیز مهم است.

حرکت پیش رونده به معنای شنای اسپرم در خط مستقیم یا در حرکات دایره وار بزرگ است.

حرکت غیر پیش رونده به معنای اسپرمی است که حرکت کرده یا حرکت پیش رونده نداشته و یا در دایره های کوچک صورت می گیرد.

برای مثال اسپرمی که در جا می لرزد اسپرم غیر پیش رونده نام دارد. اسپرمی که به صورت زیگ زاگ حرکت کرده و پیش می رود اسپرم پیش رونده نام دارد.

برای اینکه اسپرم به ارگان باروری زن برسد حرکت پیش رونده ضروری است.

حرکت کلی به معنای درصد هرگونه حرکت اسپرم است که این حرکت می تواند حرکت غیر پیش رونده را نیز شامل شود.

چه تعداد اسپرم باید به درستی شنا کند

مردی که قدرت باروری دارد یک انزال او شامل بیش از 39 میلیون اسپرم است، با این حال همه این اسپرم ها کاملا سالم نیستند. زمانی که صحبت از حرکت اسپرم به میان می آید، برای اینکه یک انزال طبیعی باشد، حداقل 40 درصد ها اسپرم ها باید قابل حرکت باشند که حرکت غیر پیش رونده را نیز شامل می شود. حداقل 32 درصد اسپرم ها باید حرکت پیش رونده داشته باشند.

تشخیص حرکت ضعیف اسپرم به میزان حرکت اسپرم بستگی دارد. با این حال تحقیقات نشان می دهد که میزان حرکت کل اسپرم ها یک معیار مناسب تر می باشد. در حالت نرمال باید بیش از 20 میلیون اسپرم حرکت داشته باشند. اگر این میزان از 5 میلیون کمتر باشد، حرکت اسپرم ضعیف نامیده می شود. اگر میزان حرکت اسپرم از 1 میلیون کمتر باشد، حرکت اسپرم شدیدا ضعیف نام گذاری می شود.

چه چیزی بر حرکت اسپرم تاثیر می گذارد؟

موارد متعددی بر حرکت اسپرم تاثیر می گذارد. درصورتی که حرکت اسپرم ضعیف باشد، موارد دیگری هم بر سلامت اسپرم تاثیر می گذارند. برای مثال، مردانی که حرکت اسپرم آن ها ضعیف است، تعداد اسپرم ها و ریخت شناسی اسپرم (یا شکل اسپرم) هم ضعیف است. اسپرم هایی که به خوبی شکل نگرفته باشند نمی توانند به خوبی شنا کنند.

مواردی مانند قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی، بیماری، قرار گرفتن در معرض گرما و سرما، عادت های مضر مانند سیگار یا موارد غیرعادی در سیستم باروری مرد مانند واریکوسل نیز بر حرکت اسپرم تاثیر می گذارد.

کم بودن فعالیت جنسی مرد هم می تواند حرکت اسپرم را ضعیف کند. در این موارد، در صورتی که در انزال اول حرکت اسپرم ضعیف باشد، انزال دوم ممکن است نتیجه بهتری داشته باشد.

بخوانید: زمانی که نوزاد از سینه مادر شیر نمی خورد باید چه کار کرد

دیدگاه‌ها

بستن فرم